φαντασία και συστηματική καλλιέργεια του ανθρώπου, Feyerabend [1983]


Αν θέλουμε, λοιπόν, το καλό της ανθρωπότητας και της επιστήμης, πρέπει όχι απλώς να επιτρέψουμε αλλά και να καλλιεργήσουμε το συγχρονικό θεωρητικό πλουραλισμό. Γι΄αυτό, ο προοδευτικός δάσκαλος πάντοτε ενθαρρύνει τους μαθητές του να εμπιστευτούν τις προσωπικές διαισθήσεις τους ή ικανότητες και να τις καλλιεργήσουν συστηματικότερα. Οι υπόλοιποι θέλουν να προετοιμάσουν τα παιδιά για τη ζωή “όπως αυτή πραγματικά είναι” αποκόπτοντάς τα από τη “ματαιόπονη ονειροπόληση”, η οποία μπορεί να επιτρέπεται μόνο στην “περιθωριακή” σφαίρα της τέχνης αλλά και όχι και στη “σοβαρή” ζωή. Κι όμως, η φαντασία μπορεί να καλλιεργηθεί όχι ως μέσο διαφυγής από τη ζωή (όπως θα ήθελαν οι “επιστημονιστές” – δηλ. οι υπέρμαχοι της παντελούς επικράτησης της επιστήμης ως μόνης οδού εξασφάλισης της αλήθειας) αλλά και για την ανακάλυψη ή ακόμα και την αλλαγή των χαρακτηριστικών του κόσμου, στον οποίο ζούμε. Χρειάζεται, δηλαδή, να στεκόμαστε, ως “άτακτοι”, έξω από τον εκάστοτε δεδομένο κύκλο και να επινοούμε ένα εναλλακτικό εννοιολογικό σύστημα ή να πάρουμε έτοιμο ένα από κάποιον άλλο εξω-επιστημονικό χώρο (από τη θρησκεία μέχρι τις ασυναρτησίες των τρελών). Για παράδειγμα, ο Φιλόλαος που περιφρονούσε τις αισθήσεις και έβαλε τη Γη να κινείται περιγράφεται ως αδαής στα Μαθηματικά και ανακατωσούρας (Feyerabend, 1983, σ.103 υπσ.)..

Θεοδώρου, Π. (2008), “Μια συγκριτική αποτίμηση των συνεισφορών των Kuhn, Lakatos και Feyerabend στη φιλοσοφία της Επιστήμης”, στο Καλδής Β. (επιμ.), Κείμενα Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών, Πάτρα: ΕΑΠ

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s